Wed 16 Nov 2016

Uchafbwyntiau Roald Dahl 100 Cymru

Roald Dahl yw un o storïwyr mwyaf direidus, dyfeisgar a dawnus y byd. Fel ei wlad enedigol, mae Cymru yn falch o fod wedi cael chwarae rhan arbennig yn nathliadau Roald Dahl 100.

Cynhaliwyd amrywiaeth o ddigwyddiadau, arddangosfeydd a gweithgareddau llawr gwlad ledled Cymru drwy gydol 2016, gan greu blwyddyn gyfan o ddanteithion a rhyfeddodau bendigodidog.

Dyma ychydig o’r uchafbwyntiau niferus:

Quentin Blake: Inside Stories
Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
Roedd arddangosfa Quentin Blake: Inside Stories yn dathlu gwaith un o ddarlunwyr pwysicaf a mwyaf poblogaidd y byd. Yn fwyaf adnabyddus am ei ddarluniau yn llyfrau Roald Dahl, mae gwaith Quentin Blake yn gyfarwydd ledled y byd. Rhoddodd y casgliad gipolwg unigryw ar darddiad rhai o greadigaethau mwyaf eiconig a phoblogaidd Blake

Mae dros 3,000 o ddisgyblion ysgol naill ai wedi ymweld â’r arddangosfa neu wedi cymryd rhan mewn gweithdai yn gysylltiedig â hi, a chymerodd bron 1,000 o bobl ran mewn gweithdai darlunio ac ysgrifennu yn ystod gwyliau’r haf, gan gynnwys llawer o grwpiau dysgu teuluol Cymunedau yn Gyntaf.

 

Roald Dahl ar Ffilm
Canolfan Ffilm Cymru a Chanolfan Gelfyddydau Chapter
Roedd tymor Roald Dahl ar Ffilm yn llawn dop o ddangosiadau ffilm rhyngweithiol, profiadau sinema cyffrous, gweithdai a mwy. Ledled Cymru a’r DU, roedd cynulleidfaoedd wrth eu bodd gyda Matilda ‘Crafu ac Arogli’, a bu cryn gyffro ynghylch y ffilm hir-ddisgwyliedig, The BFG a ryddhawyd yn 2016.

 

Antur ar Bob Tudalen
Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth
Fel rhan o’u harddangosfa, Antur ar Bob Tudalen, fe arddangoswyd tudalennau o lawysgrifau gwreiddiol Roald Dahl (ar fenthyg o Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl), gan gynnwys James and the Giant Peach.

 

Gŵyl y Gelli
Dathlodd Gŵyl y Gelli Roald Dahl 100 gyda rhaglen arbennig ac amrywiol, gan gynnwys Dahl’s Most Villainous Villains, lle bu’r awduron poblogaidd Francesca Simon, Steven Butler, Philip Ardagh ac Andy Stanton yn dadlau o blaid eu hoff ddihiryn o dan oruchwyliaeth y cyflwynydd Blue Peter, Lindsey Russell; ac aeth dilynwyr Roald Dahl, crefftwyr geiriau a chyw awduron ati i swashfoglo drwy eiriau godidog prif storïwr y byd yn The Word Wizards’ Guide to Roald Dahl. Cefnogwyd gan Dyfeisio Digwyddiad.

 

Gwlad y Gân
Canolfan Mileniwm Cymru ac Elusen Aloud
Cafodd plant oed cynradd ledled Cymru gyfle i gymryd rhan ym mhrosiect Gwlad y Gân, gan ddefnyddio llyfr caneuon ar-lein wedi’i ysbrydoli gan Roald Dahl i ddarganfod gwefr canu mewn ffordd egnïol a hyderus. Uchafbwynt y prosiect oedd tri chyngerdd byw a gynhaliwyd ar yr un pryd yn Llandudno, Aberystwyth a Chaerdydd ym mis Mehefin.

 

Dyfeisio Dahl
Canolfan Mileniwm Cymru ac Elusen Aloud
Cymerodd dosbarthiadau o bum ysgol gynradd yng Nghaerdydd, Abertawe, Caerffili, Caergybi a’r Rhyl ran mewn sesiynau gyda’r artistiaid Caryl Parry Jones ac Ed Holden i gyfansoddi eu caneuon eu hunain wedi’u hysbrydoli gan Roald Dahl. Fel rhan o’r prosiect llenyddol a cherddorol hwn, cafodd y bobl ifanc gyfle i ysgrifennu geiriau, recordio’r caneuon yna eu perfformio i’w cyd-ddisgyblion a’u rhieni.

 

Yr Eisteddfod Genedlaethol
Roedd Maes yr Eisteddfod yn y Fenni yn ferw gwyllt o straeon a swyn Roald Dahl. Cafwyd darlleniadau, gweithdai a pherfformiadau mewn lleoliadau annisgwyl ac anarferol, gan gynnwys eirinen wlanog anferth wrth gwrs! Taniodd egin-ddarlunwyr eu dychymyg gyda’r artist Bethan Clwyd a bu’r actor Gareth Potter yn eu diddanu drwy ddarllen o Y Twits. Bu Eisteddfodwyr hefyd yn mwynhau helfa drysor ar thema Roald Dahl a gomisiynwyd yn arbennig ar gyfer yr ŵyl. Cefnogwyd gan Dyfeisio Digwyddiad.

 

Gwyddoniaeth Gwefrigedig
Techniquest, Bae Caerdydd
Ydych chi erioed wedi meddwl a oedd ffordd hawdd o ddod o hyd i docyn aur? Allwch chi symud pethau gyda’ch meddwl fel Matilda? A all swigod arnofio am i lawr fel yn The BFG? Cawsom yr atebion i’r cwestiynau hyn a mwy yn sioe theatr wyddoniaeth newydd gwefrigedig Techniquest. Cefnogwyd gan Dyfeisio Digwyddiad.

 

Y Penwythnos Anferthol
Cyngor Gwynedd a Palas Print
Cynhaliwyd, yng nghanol tref Caernarfon, benwythnos yn llawn gweithgareddau creadigol a difyr i blant a theuluoedd a ysbrydolwyd gan waith Roald Dahl. Bu plant yn creu cewri Cymreig gyda’r awdur Bethan Gwanas, yn sgriblan gyda Huw Aaron, ac yn grefftus wrth adeiladu eu crocodeilod enfawr eu hunain. Cefnogwyd gan Dyfeisio Digwyddiad.

 

Roald Dahl: Dychmygwch!
Cyngor Llyfrau Cymru a Mewn Cymeriad/In Character
Cafodd y sioe theatr mewn addysg newydd hon i blant cynradd CA2 ei chreu gyda’r nod penodol o annog plant i ddarllen. Caiff y gynulleidfa ei chyflwyno i Alf – cymeriad lliwgar, hynod ddiddorol sy’n gwirioni ar ddarllen. Mae Alf yn rhannu ei fwynhad o ddarllen, ac yn datgelu’r anturiaethau a gaiff pan fydd yn pori drwy’r tudalennau. Ei hoff awdur yw Roald Dahl ac mae’n cyflwyno’r pum llyfr y mae’n eu hoffi fwyaf gan yr awdur mewn ffordd ryngweithiol a hwyliog. Sgript gan Fardd Plant Cymru, Anni Llŷn.

 

Cystadleuaeth Straeon Difyr Dahl
Cyngor Llyfrau Cymru
Gwahoddwyd plant yng Nghymru i ysgrifennu stori antur wedi’i hysbrydoli gan Roald Dahl ar gyfer cystadleuaeth ysgrifennu creadigol gyffrous a difyr i blant o Flynyddoedd 3 i 13. Cafodd y straeon eu beirniadu gan yr awduron Phil Carradice, Horatio Clare ac Elin Meek. Caiff y sawl fydd yn fuddugol a’r rhai a gyrhaeddodd y rhestr fer eu cyhoeddi mewn blodeugerdd.

 

Dadorchuddio placiau newydd yn Llandaf
Cydlynodd Cymdeithas Llandaf y broses o ddadorchuddio pedwar plac, gan Ddirprwy Bennaeth Llysgenhadaeth Frenhinol Norwy, Llundain, Ms Ragnhild Imerslund, ar adeiladau yn Llandaf sydd â chysylltiad hanesyddol â Roald Dahl. Cafwyd dau blac glas, un ar gyfer ei fan geni yn Villa Marie a’r ail ar gyfer ei gartref yn Cumberland Lodge (sef meithrinfa Ysgol Howell’s erbyn hyn). Yn ogystal cafodd safleoedd blaenorol y ddwy ysgol a fynychwyd gan Roald Dahl, sef Elm Tree House ac Ysgol yr Eglwys Gadeiriol, eu coffáu â phlaciau yn lliwiau’r ysgol.

 

Byd Wondercrump Roald Dahl
Canolfan Mileniwm Cymru, Canolfan Southbank ac Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl
Siwrnai hudolus a rhyngweithiol i ddarganfod holl gyfrinachau hoff awdur plant o bob oed. Dysgodd ymwelwyr â Wondercrump am fywyd hynod Roald Dahl a’r ysbrydoliaeth syfrdanol y tu ôl i’w gymeriadau a’i straeon enwocaf. Roedd y daith yn cynnwys eitemau unigryw o archifdy Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl.

 

Ymweliad Brenhinol
Fel Noddwr Roald Dahl 100, cafodd Ei Huchelder Brenhinol, Duges Cernyw, flas ar y gweithgareddau dathliadol a gynhaliwyd yng Nghymru. Hefyd yn bresennol yn ystod yr ymweliad â Chaerdydd roedd gweddw Roald Dahl, Felicity Dahl, a’r bywgraffydd swyddogol, Donald Sturrock. Cyfarfu Ei Huchelder Brenhinol â’r bardd Rufus Mufasa, a fu’n gweithio gyda phlant o Ysgolion Cynradd Grangetown a Cadoxton i greu darnau o rap a barddoniaeth lafar a ysbrydolwyd gan Cerddi Ffiaidd Roald Dahl; a chyflwynodd yr amryddawn Caryl Parry Jones berfformiad o ddarnau o’r prosiect Dyfeisio Dahl gan ddisgyblion o Ysgol Gynradd Windsor Clive, Trelái. Y Dduges oedd un o’r cyntaf i weld ‘Peiriant Moddion Rhyfeddol George’, sef un o’r creadigaethau ar gyfer City of the Unexpected Roald Dahl. I gloi’r ymweliad, cafwyd perfformiad gwych gan aelodau o Gorws Only Kids Aloud, dan arweiniad Tim Rhys- Evans.

 

Wonderman
Gagglebabble a National Theatre Wales gyda Chanolfan Mileniwm Cymru
Perfformiwyd Wonderman, drama gerddorol wedi’i haddasu o straeon i oedolion Roald Dahl, yn y Tramshed, Caerdydd ym mis Medi, gan agor ar union ddyddiad canmlwyddiant Dahl. Llwyddodd y cynhyrchiad newydd sbon hwn i gyflwyno straeon byrion cynnar Roald Dahl i oedolion mewn ffordd unigryw, trwy gyfuno cerddoriaeth wreiddiol, band byw bendigedig, plotiau arswydus, dychymyg anhygoel a throeon trwstan gwefreiddiol, â’r cyfan yn llawn hiwmor tywyll direidus.

 

Diwrnod Roald Dahl
Dathliad pen-blwydd mwyaf erioed Roald Dahl ledled y byd! Daeth ysgolion, llyfrgelloedd, siopau llyfrau a grwpiau cymunedol ledled Cymru a thu hwnt ynghyd i ddathlu 100 mlynedd ers genedigaeth Roald Dahl. Ar yr un pryd, dathlwyd y Diwrnod Gwisg Ffansi Dahlwych hynod boblogaidd mewn ysgolion ar draws y DU gan gefnogi elusen Marvellous Children’s Charity Roald Dahl.

 

Hefyd, Gŵyl Lenyddiaeth Plant Caerdydd, Eisteddfod yr Urdd, Gŵyl Radur a Phentre-poeth, Darllen Mawr Direidus, Cynhadledd Canmlwyddiant Roald Dahl Prifysgol Caerdydd, Gŵyl Ryngwladol Abertawe, Cynhadledd Fantastic Mr Fiction Prifysgol Metropolitan Caerdydd, ‘No Book Ever Ends’ yng Nghanolfan Dylan Thomas, Gladfest, Gŵyl The Edge Solfach, Gŵyl Gerdd Ryngwladol Gogledd Cymru, Velvet Coalmine yn y Coed Duon, Gŵyl Lenyddol Spread the Word Ymddiriedolaeth Stephens and George ym Merthyr Tudful, Gŵyl Ymylol Llangollen Sir Ddinbych, ‘Concert of the Unexpected’ Cerddorfa Ffilharmonig Caerdydd, and a Gŵyl Grai i enwi dim ond rhai…

Yn ôl i Newyddion