© Sioned a Nia
Fri 25 Nov 2016

Dathliad o Roald Dahl 100 Cymru

“Mae Blwyddyn Antur Cymru a’n dathliad o Ganmlwyddiant Roald Dahl yn brysur ddirwyn i ben – ac yn wir, bu’n chwip o flwyddyn.” – Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith, Ken Skates

Ar ddydd Mercher 16 Tachwedd, daeth Llywodraeth Cymru, Llenyddiaeth Cymru a phartneriaid ynghyd i nodi blwyddyn ffanwibiog o ddathliadau Roald Dahl 100 yng Nghymru gyda digwyddiad arbennig yn y Senedd. Fe gynhaliwyd llu o ddigwyddiadau, arddangosfeydd a gweithgareddau dros Gymru gyfan yn ystod 2016 i ddathlu 100 mlynedd ers genedigaeth un o hoff storïwyr y byd yng Nghaerdydd.

Dan arweiniad medrus Bardd Plant Cymru, Anni Llŷn, ac wedi’i noddi gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith, Ken Skates, roedd y digwyddiad dathliadol yn cynnwys cyflwyniadau am Roald Dahl’s City of the Unexpected; cynllun nawdd ac allestyn Llenyddiaeth Cymru, Dyfeisio Digwyddiad; Gwlad y Gân a Dyfeisio Dahl; perfformiad bywiog gan Ysgol Ifor Bach, Caerffili; ac ymweliad annisgwyl gan Mr Cadno Campus ei hunan.

Roedd dathliadau Roald Dahl 100 Cymru yn rhan o Flwyddyn Antur Llywodraeth Cymru ac fe’u cefnogwyd gan Ystâd Lenyddol Roald Dahl. Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith, Ken Skates AC: “Cyn blwyddyn ei ganmlwyddiant, nid pawb oedd yn ystyried Roald Dahl fel Cymro. Rwy’n hyderus fod hynny wedi newid erbyn hyn!

“Yn ystod ein Blwyddyn Antur rydym wedi cael y cyfle i ddysgu mwy am sut yr oed Roald Dahl yn defnyddio tirweddau, hanesion a threftadaeth ei wlad genedigol fel ysbrydoliaeth i’w straeon ar gyfer plant ac oedolion; straeon sy’n arwain y darllenydd ar gyfres o siwrneiau cofiadwy. Rwy’n hynod falch fod ein dathliad o Roald Dahl 100 a Chymru anturus wedi cyd-blethu mor llwyddiannus yn 2016. Yng Nghymru, mae’r dirwedd a’r atyniadau’n ein gwahodd i gofleidio ein natur anturus. Mae Cymru yn cynnig digon o antur i bara oes – digon i ysbrydoli Roald Dahl hyd yn oed. Nawr edrychwn ymlaen at 2017 a’n Blwyddyn Chwedlau yma yng Nghymru – sydd unwaith eto yn addas iawn i un i storïwyr gorau’r byd.”

 

– Dathlu Roald Dahl dros Gymru ben baladr –

Rhannodd Cyfarwyddwyr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru a Theatr Genedlaethol Cymru, Graeme Farrow a Kully Thiarai, y weledigaeth y tu ôl i’r digwyddiad celfyddydol mwyaf a welodd Cymru erioed – Roald Dahl’s City of the Unexpected. Heidiodd miloedd o bobl i Gaerdydd ar 17 a 18 Medi 2016 i weld eirinen 7-metr yn glanio, yn ddirybudd, yng nghanol y ddinas; cadno drygionus yn cael ei erlid gan ffermwyr yn osgoi eu picffyrch gyda parkour a champau rhyfeddol, a dianc trwy raff-gerdded uwch ben y tyrfaoedd; a mwynhau picnic pyjamas ym Mharc Bute. Llwyddodd Roald Dahl’s City of the Unexpected i roi Caerdydd ar y map, ac roedd yn brofiad y byddai’r ddinas gyfan yn ei gofio am genhedlaeth.

Roedd yn hollbwysig i holl drefnwyr y canmlwyddiant fod Roald Dahl 100 Cymru yn ddathliad dwyieithog a fyddai’n yn cyrraedd pob cwr o’r wlad. Er mwyn sicrhau y byddai hynny’n digwydd, lansiodd Llenyddiaeth Cymru Dyfeisio Digwyddiad, gyda nawdd gan Llywodraeth Cymru. Roedd y cynllun nawdd ac allestyn newydd hwn yn cynnig cymorth ariannol i drefnwyr i ddathlu Roald Dahl 100 yng Nghymru. Yn ogystal cyflwynodd Llenyddiaeth Cymru a’i bartneriaid raglen allestyn oedd yn canolbwyntio ar gyfiawnder cymdeithasol, gan sicrhau bod pobl o bob oedran a chefndir yn cael y cyfle i gymryd rhan yn y dathliadau.

Yn ystod ei hanerchiad yn y digwyddiad, dywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru: “Trwy gydol y flwyddyn, mae Dyfeisio Digwyddiad wedi cysylltu’n uniongyrchol â dros 30,000 o bobl o bob cwr o Gymru, a llawer iawn mwy yn anuniongyrchol. Hoffwn dalu teyrnged i ddyfeisgarwch pur trefnwyr digwyddiadau, llyfrgellwyr, athrawon, awduron ac artistiaid – pob un ohonynt wedi chwarae rhan allweddol wrth sicrhau mai hwn oedd un o’r canmlwyddiannau mwyaf dychmygus erioed. Cafwyd dathliad cwbl Gymreig, ac ni fyddai hynny wedi bod yn bosib oni bai am gefnogaeth ein partneriaid a’n noddwyr oedd oll yn rhannu’r un weledigaeth â ni o ddod â Dahl yn ôl i Gymru.”

Roedd rhai o brif sefydliadau celfyddydol Cymru wedi cymryd rhan yn y dathliadau, a nifer ohonynt wedi derbyn nawdd trwy Dyfeisio Digwyddiad i gefnogi eu gweithgareddau. Mae’r uchafbwyntiau’n cynnwys:

Quentin Blake: Inside Stories yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd; Gŵyl y Gelli; Roald Dahl ar Ffilm gan Ganolfan Ffilm Cymru a Chanolfan Gelfyddydau Chapter; Eisteddfod Genedlaethol Cymru; Gŵyl Lenyddiaeth Plant Caerdydd; Antur ar Bob Tudalen yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth; Beyond the Border – Gŵyl Chwedleua Ryngwladol Cymru; Cynhadledd Canmlwyddiant Roald Dahl Prifysgol Caerdydd; Gŵyl Ryngwladol Abertawe; Cynhadledd Fantastic Mr Fiction Prifysgol Metropolitan Caerdydd; Eisteddfod yr Urdd; Velvet Coalmine yn y Coed Duon; Gŵyl Gerdd Ryngwladol Gogledd Cymru; a GwylGrai – gŵyl gelfyddydau ieuenctid genedlaethol newydd, i enwi dim ond rhai.

Trefnwyd gweithgareddau o bob math a ysbrydolwyd gan Roald Dahl i deuluoedd gan Gyngor Sir Ddinbych; Cyngor Gwynedd a Siop Lyfrau Palas Print, Caernarfon; Oriel Davies, y Drenewydd; Datblygu Celfyddydau Caerffili; a Techniquest ym Mae Caerdydd. Yn ogystal, trefnodd Cymdeithas Llandaf ddadorchuddiad pedwar o blaciau ar adeiladau yn Llandaf sydd â chysylltiad hanesyddol â Roald Dahl.

Comisiynwyd llyfryn dathliadol arbennig yn cynnwys rhai o uchafbwyntiau’r flwyddyn arbennig hon gan Llenyddiaeth Cymru a gellir ei ddarllen arlein yma.

 

– Cyhoeddi Enillwyr Cystadleuaeth Straeon Difyr Dahl –

Yn ystod y digwyddiad, fe gyhoeddodd Ysgrifennydd yr Economi, Ken Skates, enillwyr Cystadleuaeth Straeon Difyr Dahl. Wedi’i drefnu gan Gyngor Llyfrau Cymru ar ran Llywodraeth Cymru, cafwyd ymateb gwych i’r gystadleuaeth gyda 568 o blant dros Gymru gyfan yn cymryd rhan.

Enillydd y categori Cynradd Cymraeg yw Daniel Jones (Blwyddyn 6) o Ysgol Ffridd y Llyn, Bala gyda’i stori Does neb yn Gwybod. Enillydd y categori Cynradd Saesneg yw Ella Forster (Blwyddyn 6) o ysgol Gymunedol Llandudoch, Sir Benfro gyda’i stori The Squenguanaflion. Cipiodd Chloe Stacey o Ysgol Gyfun Garth Olwg, Pontypridd brif wobr y categori Uwchradd Cymraeg gyda’i stori Melltith Stryd Fawr, a phrif enillydd y categori Uwchradd Saesneg yw Josh Kenny o Ysgol Gyfun Gymraeg Bryntawe, Abertawe gyda Grandad’s Rocket. Bydd y straeon buddugol ynghyd â’r rhai a gyrhaeddodd y rhestr fer yn cael eu cyhoeddi mewn antholeg ym mis Chwefror 2017.

 

– Nawr does dim amheuaeth ble dechreuodd stori Roald Dahl –

Cafwyd perfformiad bywiog gan Ysgol Ifor Bach o Abertridwr, Caerffili o ddwy gân a ysbrydolwyd gan Yr CMM i gloi’r digwyddiad. Fe ysgrifennwyd a recordiwyd y caneuon fel rhan o brosiect Dyfeisio Dahl Canolfan Mileniwm Cymru ac Elusen Aloud.

Darllen yw un o’r gweithredoedd mwyaf hudolus – unwaith y byddwch chi’n agor llyfr cewch eich cludo i fyd newydd o antur a dychymyg. Mae Roald Dahl yn perthyn i bob un ohonom, ac eleni daethpwyd o hyd iddo ym mhob twll a chornel o’r wlad.

 

Yn ôl i Newyddion