Pennod 3

Defnyddiodd cynllun Dyfeisio Digwyddiad Llenyddiaeth Cymru eiriau hudolus Roald Dahl i ysgogi creadigrwydd ymhlith pobl o bob oed yng Nghymru.

Cydnabyddir yn gyffredinol bod gwaith Roald Dahl yn apelio at bob oedran a demograffeg. Mae ei waith yn hollgynhwysol ac yn goresgyn ffiniau amser neu leoliad; mae’n hyrwyddo’r bobl wannaf, yn annog pethau rhyfeddol ac yn dathlu nodweddion ecsentrig; ond, yn bennaf oll, mae’n eich galluogi i gredu bod unrhyw beth yn bosibl, ni waeth pwy ydych chi na ble y cawsoch eich geni. Bydd Llenyddiaeth Cymru a’i bartneriaid yn cyflwyno rhaglen amrywiol o weithgareddau allgymorth yn 2016, gan gynnwys amrywiaeth o brofiadau er mwyn archwilio a dathlu bywyd a gwaith Roald Dahl.

Roedd pwyslais y prosiect ar gyfiawnder cymdeithasol, a buom yn gweithio mewn ardaloedd penodol a gyda grwpiau targed er mwyn annog cynhwysiant. Ymhlith y grwpiau roedd: Ardaloedd Arloesi, Cymunedau yn Gyntaf, Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid, Gofalwyr Ifanc, unigolion NEET, pobl hŷn mewn cartrefi preswyl, defnyddwyr Gwasanaethau Iechyd Meddwl, Carchardai, Teithwyr-Sipsiwn Roma, ac oedolion ifanc ag anableddau dysgu.

Mae Llenyddiaeth Cymru yn gosod llenyddiaeth wrth wraidd polisïau lles, llythrennedd, cyflogaeth a sgiliau i sicrhau y caiff ei gweld fel rhan annatod o fywyd cytbwys, amrywiol ac iach.

 

Uchafbwyntiau’r prosiect:

Gorymdaith Gorhudwych Direidi
Lleoliad: Wrecsam
Cyfranogwyr: Teuluoedd mewn ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf
Nid yn aml y gwelwn deuluoedd traddodiadol yn straeon Roald Dahl. Diben y prosiect hwn yw dathlu teuluoedd o bob lliw a llun. Bu Awdur Pobl Ifanc Cymru, Sophie McKeand, yn cydweithio â’r artist Rhi Moxon, gyda grŵp o deuluoedd lleol o Wrecsam. Gyda’i gilydd, crëwyd helfa drysor hwyliog drwy’r dref fel rhan o Ŵyl Stryd Wrecsam.

Daubscribblish Doodlesagas
Lleoliad: Carchar y Parc, Pen-y-bont ar Ogwr
Cyfranogwyr: Carcharorion a’u teuluoedd
Cafodd preswylwyr Carchar y Parc ym Mhen-y-bont, ynghyd â’u teuluoedd, y cyfle i weithio gyda’r darlunydd Sarah Edmonds a’r storïwr Michael Harvey i greu llyfr stori enfawr, gyda darluniau hyfryd. Roedd y prosiect yn plethu perfformio, ysgrifennu creadigol a’r celfyddydau gweledol er mwyn ysbrydoli oedolion a phlant fel ei gilydd i fagu hyder a meithrin sgiliau creadigol.

Creadigrwydd a Phêl-droed
Lleoliad: Pen-y-bont ar Ogwr a Chlwb Pêl-droed Dinas Caerdydd
Cyfranogwyr: Tadau a’u meibion
Ysbrydolwyd Creadigrwydd a Phêldroed gan atgofion Roald Dahl o ymweld â Chlwb Pêl-droed Dinas Caerdydd pan yn fachgen ifanc a phrofi’r wefr o wylio gêm bêldroed am y tro cyntaf. Bu tadau a’u meibion yn gweithio gyda’r bardd Mike Church a Chydlynydd Llythrennedd Sefydliad Cymunedol Dinas Caerdydd, Tom Knight. Crëwyd ffilm o’r prosiect gan Carter Films mewn partneriaeth â Ffilm Cymru – Inspiration, My First Match – a ddangoswyd i dros 13,000 o bobl yn ystod hanner amser gêm rhwng Dinas Caerdydd a Leeds.

Pencampwyr Atgofion
Lleoliad: Caernarfon a Chasnewydd
Cyfranogwyr: Pobl hŷn mewn cartrefi preswyl
Yn y prosiect hwn bu’r beirdd Martin Daws a Patrick Jones, y cerddor Dan Amor a’r artist Ailsa Richardson yn gweithio â phobl hŷn mewn cartrefi preswyl – nifer ohonynt â dementia cynnar. Roedd y prosiect yn archwilio atgofion gan ddefnyddio Boy: Tales of Childhood, Going Solo a James and the Giant Peach fel mannau cychwyn. Cafodd yr atgofion a’r profiadau hyn eu dwyn ynghyd drwy farddoniaeth, cerddoriaeth a gwaith celf a grëwyd gan y bobl hŷn. Cysylltodd y prosiect â rhaglen cARTrefu Age Cymru, sydd â’r nod o sicrhau bod mwy o bobl hŷn mewn gofal preswyl yn gallu mwynhau profiadau o ansawdd yn y celfyddydau.

Merthyr a’r Ffatri Fisgedi
Lleoliad: Merthyr Tudful
Cyfranogwyr: Cyflogeion OP Chocolates, Merthyr Tudful, a Sgwad ‘Sgwennu Merthyr
“Many years ago, Merthyr made the finest biscuits in its mysterious biscuit factory” – Dyna ddechrau’r stori swynol a’r ffilm fisgedi wedi’i hanimeiddio a grëwyd fel rhan o brosiect Merthyr a’r Ffatri Fisgedi. Cymerodd rhai o weithwyr OP Chocolates, eu teuluoedd, ac aelodau o Sgwad ‘Sgwennu Pobl Ifanc Merthyr, ran mewn cyfres o weithdai creu stori ryngweithiol ac animeiddio bisgedi yn Llyfrgelloedd Merthyr gyda’r bardd Mike Church, Head4Arts a Breaking Barriers.

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â Llenyddiaeth Cymru:
029 2047 2266 / roalddahl100cymru@llenyddiaethcymru.org